Ostatnio dodane fotki

Abu Cardinal
Abu Cardinal
Abu Cardinal C3, C4, C4X, C5
Insygnia nieznane

Strony partnerskie



Nasz Banner

Stare Kołowrotki

Translate

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło

Aktualnie online

· Goście online: 1

· Użytkownicy online:


· Łącznie użytkowników: 396

· Najnowszy użytkownik: zbychsad

Kołowrotek wg Józefa Wyganowskiego


Wędkarstwo
Józef Wyganowski

Rozdział pt. KOŁOWROTEK (wybór).


Kołowrotek jest częścią sprzętu wędkarskiego najpóźniej wynalezioną. W Chinach podobno jest w użyciu od XII wieku. U nas pojawił się u schyłku ubiegłego stulecia, a dopiero w ostatnich dwudziestu latach stał się nieodzowną częścią wędkarskiego ekwipunku.
Przed zastosowaniem kołowrotka w wędkarstwie przynęty można było wyrzucać na stosunkowo małe odległości, nie większe niż wynosiła długość wędziska i linki, czy też żyłki. To znaczy, że przy użyciu 5-metrowego kija i 4 metrowej żyłki, odległość, na jaką mogła być wyrzucona przynęta, nie mogła w żadnym wypadku przekraczać 9 m. Praktycznie zaś rzut wykonany takim sprzętem nie może przekroczyć 8 m.
Aby więc zarzucić przynętę na odległość kilkunastu metrów, trzeba było używać 7-metrowych wędzisk i mniej więcej tej samej długości linek. Zrozumiałe jest, że wędkowanie przy użyciu tego rodzaju sprzętu było bardzo wyczerpujące. Na łowienie takimi wędziskami mogli sobie pozwolić tylko ludzie młodzi i obdarzeni dużą siłą.
Działanie kołowrotka. Zastosowanie w wędkarstwie kołowrotka dało możliwość wykonywania rzutów na dalekie odległości, przy czym długość wędziska przestała mieć wpływ na osiągane odległości wyrzutów. Drugim powodem, który wywarł wpływ na zastosowanie kołowrotka w wędkarstwie, było wprowadzenie zasady, że łowić ryby powinno się przy użyciu jak najdelikatniejszego sprzętu, którym można by było posługiwać się tylko w wypadku posiadania przyrządu zabezpieczającego w pewnej mierze wędzisko i linkę przed uszkodzeniem wywołanym atakami ryby.
Kołowrotek ułatwia, przy stosunkowo krótkim wędzisku, zarzucenie przynęty na odległość kilkudziesięciu metrów. Umożliwia on także wędkowanie na wodach, których głębokość jest kilkakrotnie większa od długości wędziska.
Ponadto przyrząd ten dzięki dużemu zapasowi żyłki nawiniętej na szpulę służy także do pokonania oporu ryby. W razie obawy zerwania wędki pozwala się na wysnuwanie żyłki przez rybę. Dopiero po stwierdzeniu zasłabnięcia jej wznawia się hol nawijając z powrotem linkę na kołowrotek. Opisany manewr zwalniania i nawijania żyłki przy holowaniu większych osobników powtarza się nieraz wielokrotnie, zanim pokonany zostanie opór ryby.
Zwykły kołowrotek składa się z obudowy(w której umieszczona jest szpula), ze szpuli służącej do nawinięcia na nią żyłki lub linki, ośki, na której kręci się szpula, korbki lub rączki, mającej za zadanie obracanie szpuli, hamulczyka, brzęczyka i stopki, podstawy, za pośrednictwem której przymocowuje się go do wędziska. Ponadto są w użyciu kołowrotki o bardziej skomplikowanej konstrukcji, wyposażone w przekładnie, regulację hamulca, wodzidło do układania na szpuli żyłki itd.
Pomimo, że kołowrotek nie jest skomplikowanym przyrządem, konstruktor jego powinien posiadać znajomość pewnych praw fizycznych, potrafić zastosować szpulę o odpowiednim ciężarze, mającą właściwą bezwładność ciała.
Aby wyjaśnić te przyczyny, które wywierają wpływ na działanie kołowrotka, należy przypomnieć, co to jest prawo bezwładności. Otóż przez bezwładność ciała w fizyce rozumie się jego właściwość, od której zależy, czy ciało pod wpływem działania określonej siły wolniej lub szybciej zmienia swoją prędkość.
Zbyt ciężka szpula będzie wymagała dużego wysiłku, aby ją wprawić w ruch, przy czym spadek szybkości obrotów takiej szpuli będzie dużo mniejszy od szybkości opadania przynęty. Spowoduje to, że mimo opadnięcia przynęty na wodę szpula nadal będzie się obracać plącząc sznur na skutek ustania wysnuwania linki przez przynętę i ciężarki do niej przymocowane.
Lekka szpula da się wprawić w ruch przy zastosowaniu niewielkiego wysiłku. Nie może być ona jednak za lekka, gdyż wtedy posiadając za małą bezwładność będzie miała większy spadek obrotów, niż będzie wynosić ubytek szybkości wyrzuconej przynęty.
.....

Typy kołowrotków. Istnieje ogromna różnorodność typów kołowrotków, które z uwagi na budowę można podzielić na trzy zasadnicze grupy:
1) kołowrotki o szpuli obracającej się (ruchomej);
2) o szpuli nieruchomej tylko podczas wyrzutu (odwracalne);
3) o szpuli nieruchomej, nie obracającej się zarówno tak podczas wyrzutu, jak i podczas nawijania żyłki.
Kołowrotki o szpuli ruchomej. Spośród kołowrotków o szpuli ruchomej należy wymienić:
a) kołowrotki o ośce cylindrycznej, na łożyskach kulkowych lub agatowych, wyposażone w automatyczny hamulec, który zatrzymuje bieg szpuli z chwilą opadnięcia przynęty na wodę;
b) multiplikatory posiadające przekładnię zwiększającą kilkakrotnie szybkość nawijania żyłki;
c) multiplikatory z wodzidłem układającym żyłkę na szpuli kołowrotka;
d) multiplikatory z wolnym biegiem szpuli.
.....

Kołowrotki o szpuli nieruchomej. Kołowrotkiem, którego skonstruowanie wywołało w technice wędkarskiej radykalne zmiany, jest kołowrotek znany pod nazwą "Illingworth", od nazwiska wynalazcy - Amerykanina.
Kołowrotki tego systemu przyjęto u nas nazywać kołowrotkami o szpuli nieruchomej. Nazwa ta nie odpowiada rzeczywistości, ponieważ szpula w tych kołowrotkach obraca się podczas wysnuwania żyłki przez rybę. Ponadto szpula prawie we wszystkich kołowrotkach typu "Illingworth" wykonuje ruchy na przemian do przodu i do tyłu w czasie nawijania żyłki.
Tylko w dwóch znanych kołowrotkach, w angielskim "Felton" - firmy Allcock i w czeskim "TAP", szpula w czasie zwijania żyłki zamiast poruszać się do przodu i do tyłu bardzo wolno obraca się w niejednej przy tym płaszczyźnie. To obracanie się w różnych płaszczyznach ma na celu nawijanie żyłki na szpulę "na krzyż", celem niedopuszczenia do zakleszczenia się zwoi na kołowrotku.
.....

Niestety nie udało mi się, pomimo wielu poszukiwań, ustalić ścisłej daty wynalezienia kołowrotka "Illingworth". Opierając się na katalogach ze sprzętem wędkarskim okres ukazania się jego w sprzedaży przypada na lata po pierwszej wojnie światowej. Illingworth dokonał radykalnego przewrotu w budowie kołowrotków. Skonstruowany bowiem przez niego kołowrotek był wyposażony w szpulę, która nie obracała się zarówno w momencie wyrzutu, jak i podczas zwijania. .....

Pierwsze modele kołowrotków o szpuli nieruchomej, jak "Illingworth", "Altex" i "Helical" firmy Hardy, "Duplex" oraz "Stanley" firmy Allcock, francuski "Vamp", były przeznaczone wyłącznie do łowienia lekkim sprzętem, bez obciążenia lub z bardzo małym ciężarkiem. Używano ich do łowienia na błystkę pstrągów, okoni i kleni. Dopiero w latach 1936 - 1939 ukazują się w sprzedaży kołowrotki o większych szpulach, o pojemności od 50 do 80 metrów linki, odpowiadającej co do grubości dzisiejszego steelonowi o przekroju 0,40 mm.
Kołowrotki o szpuli nieruchomej są często traktowane przez wędkarzy jako uniwersalne, służące do połowów wszelkimi metodami i na wszystkie ryby. Stanowisko takie jest niesłuszne, ponieważ skonstruowane zostały zostały z wyraźnym przeznaczeniem do połowów spinningowych.
Mają bardzo delikatną budowę. Wykonane są z lekkich metali i mas plastycznych. Posiadają szpulę przystosowaną do łowienia do łowienia przy użyciu żyłki o maksymalnym przekroju 0,40 mm.
.....

Nie nadają się do holowania dużych ryb, jak np. karpi lub sumów, gdyż pod wpływem silnego oporu pękają ich szpule, jeśli są wykonane z masy plastycznej.
.....

U nas pierwszy kołowrotek o nieruchomej szpuli został opracowany w 1943 roku przez Bronisława Radwańskiego. Nosił nazwę "Sumex". W sprzedaży w ogóle się nie ukazał, gdyż cała jego produkcja uległa zniszczeniu w sierpniu 1944 roku.
Kołowrotek "Sumex" miał dużo zalet. Był lekki - ważył zaledwie 165 g, odznaczał się prostą konstrukcją. Posiadał szpulę duraluminiową o pojemności 50 metrów żyłki o przekroju 0,20 mm.
Dopiero po ośmiu latach w 1952 roku pojawił się u nas po raz pierwszy w sprzedaży kołowrotek o szpuli nieruchomej, wykonany całkowicie w kraju. Nazywał się "MAG". Konstrukcja prototypu opracowana została przez Stanisława Rosińskiego. Kołowrotek ten posiada bakelitową szpulę o pojemności 100 metrów steelonu o przekroju 0,35 mm. "MAG" jest dużo tańszy od tego rodzaju kołowrotków zagranicznych i pomimo tego pod żadnym względem im nie ustępuje. Posiadacz jego jest zawsze w tym szczęśliwym położeniu, że w razie uszkodzenia jakiegoś elementu, może bez trudu nabyć zamienną część zamiast dorabiać nową.
.....

Wydaje się, że z kołowrotków o szpuli nieruchomej (pochodzenia zagranicznego) pod względem jakości I miejsce zajmuje czeski "TAP", II francuski "Luxor", III szwajcarski "Record", wyrabiany na podstawie licencji, także w Szwecji i noszący nazwę "Record Haspel", IV francuski "Baby Vamp", V czeski "Rousek".



Źródło:
"Wędkarstwo" - Józef Wyganowski, wyd. 1957

Podziel się z innymi: Facebook Google Tweet This Yahoo
Facebook - Lubię To:


Komentarze

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?

Wygenerowano w sekund: 0.02
4,424,050 unikalne wizyty